Jak pić, żeby się nie upić? Fakty o absorpcji alkoholu

Jak pić, żeby się nie upić? O piciu alkoholu krąży wiele mitów, co wcale nie jest dziwne, ponieważ alkohol jest częstym towarzyszem człowieka już od tysięcy lat (pierwotne „wina” z ryżu, miodu i owoców znane były w Chinach już co najmniej 9 tysięcy lat temu [1]) i nie wydaje się by miało to się zmienić.

Mimo, że najnowsze doniesienia wskazują, że jedyna w pełni bezpieczna ilość alkoholu to… zero [9], jego spożycie na świecie od lat jest na podobnym poziomie i szczególnie w Sylwestra wielu z nas sięga po butelkę ulubionego trunku – co więc warto wiedzieć, gdy chcemy się napić, ale jednocześnie chcemy ograniczyć niepożądane skutki uboczne zakrapianej imprezy?

Jaki alkohol wybrać by się nie upić? Jak szybko alkohol trafia do krwi?

Alkohole wysokoprocentowe szybciej i intensywniej podnoszą zawartość alkoholu we krwi

W badaniu gdzie podano uczestnikom alkohol na czczo (0,5 g etanolu / kg m.c.) w formie wódki rozcieńczonej z tonikiem (do 20% alkoholu objętościowo), wina (12,5% alk. ) i piwa (5,1% alk), najszybciej i najwyższe stężenie alkoholu we krwi osiągnęły osoby pijące wódkę i to o ponad 20% w porównaniu do wina i aż 35% w porównaniu do piwa. Jeśli chodzi o czas określenia maksymalnego stężenia, w przypadku wina i piwa zajmuje to około 15 minut więcej. Można wnioskować, że w przypadku mocniejszych drinków różnica będzie jeszcze bardziej drastyczna.

W innym badaniu [3] pokazano jak bardzo różnić się może prędkość absorpcji alkoholu. W zależności od ilości podanego alkoholu, 0,5 g lub 1 g na kg m.c. zajęło to następująco od 9 do 114 minut, lub od 12 do 116 minut!

Na prędkość absorpcji alkoholu może wpływać wiele czynników, oprócz stężenia przyjętego alkoholu, dość ważnym jest prędkość opróżniania żołądka. O dziwo, w przypadku alkoholu, stężenie wyższe niż 30% może hamować opróżnianie żołądka na skutek skurczu odźwiernika, który to oprócz niedopuszczenia alkoholu do dalszych części układu pokarmowego może przyczynić się do wymiotów.

Co jeść, z czym mieszać alkohol by się nie upić?

Jeśli chodzi o pokarm – to im bardziej stałe, bogate w tłuszcz i białka pokarmy tym wolniejsze opróżnianie żołądka. Kluczowe jest jednak to, by były one przez nas odpowiednio tolerowane, przyjmowanie samej oliwy z oliwek miało wręcz negatywny skutek, natomiast mleko marginalnie chroniło przed alkoholem [4].

Jeśli chodzi o to z czym mieszamy drink (mixer), lepiej wybrać sok, niż gazowany napój dietetyczny. Badania wykazały, że obecność cukrów może ograniczać absorpcję alkoholu, natomiast obecność słodzików wręcz przeciwnie [4, 5].

Czy kawa pozwala wytrzeźwieć?

Powszechnie dostępne stymulanty takie jak kofeina oraz nikotyna mogą również spowalniać opróżnianie żołądka – zbawienny wpływ kawy utarty w folklorze może mieć tym samym potwierdzenie w nauce [4, 7]. Oprócz tego, pobudzające działanie tych substancji może sprawić, że gdy już alkohol trafi do naszej krwi w toksycznej dawce będziemy czuli się lepiej.

Kofeina jest nieselektywnym antagonistą receptorów adenozyny, dzięki czemu jest w stanie zwalczać skutki upojenia alkoholowego tj. senność i brak koordynacji [10].

Co powoduje kaca, czym go leczyć?

Jeśli chodzi o chorobę dnia następnego, wpływ na nią może mieć masa czynników i wiele z nich jest ciągle badana. Oprócz samego poziomu upojenia, wiemy, że znacząca może być zawartość kongenerów w naszym trunku – czyli substancji ubocznych, powstających przy produkcji alkoholu,  im ich więcej tym kac będzie bardziej dotkliwy. Szczególnie bogate w kongenery są bourbony, dobrej jakości wódka ma tych związków dużo mniej.

Wiemy też, że kobiety niestety cierpią po alkoholu trochę bardziej [6], jednak na to jak bardzo cierpimy ma wpływ bardzo wiele czynników, w tym genetycznych.

Sam kac nie jest aż tak dobrze poznany, wiemy na pewno, że jest wynikiem działania produktów, powstałych podczas metabolizmu alkoholu, cytokin prozapalnych, odwodnienia, hipoglikemii zaburzenia snu czy mikrobioty i obecnie żaden produkt na rynku nie jest w stanie uleczyć kaca.

Objawy można oczywiście łagodzić poprzez stosowanie środków przeciwbólowych (aczkolwiek, te powinny być brane gdy już będziemy trzeźwi, nie powinno ich się łączyć z alkoholem – szczególnie paracetamolu, więcej o tym możecie poczytać na blogu Pana Tabletki).

Strategie jakie mogą pomóc rzeczywiście, to oczywiście nawodnienie, ale także uzupełnienie elektrolitów i glukozy – tutaj mogą być pomocne izotoniki, czy wody mineralne. Wartościowe tutaj mogą być soki owocowo-warzywne, z uwagi na to, że według niektórych doniesień fruktoza pozwala na zmniejszenie intensywności kaca, a sam cukier przeciwdziała hipoglikemii, która może być jedną z przyczyn naszej tragedii.
Wiele owoców i warzyw jest bogatych w antyoksydanty, co również może wpłynąć korzystnie.

Jeśli możemy to warto coś zjeść, by uzupełnić potrzebne do regeneracji składniki odżywcze, przeciwdziałać problemom jelitowym i zaburzeniom mikrobioty mogą produkty bogate w probiotyki (kiszonki, kefir), więc warto na nie zwrócić uwagę.

Jeśli chodzi o zupy – oczywiście świetnie nawadniają, jeśli chodzi o kawę – nie powinna zaszkodzić i może zamaskować niektóre symptomy kaca.

Ostrożnym należy być natomiast ze środkami przeciwbólowymi, szczególnie paracetamolem – związek ten wykazuje szczególną toksyczność dla wątroby w przypadku metabolizmu alkoholu, aspiryna i ibuprofen również mogą wykazywać działanie niekorzystne, ale wydają się być bezpieczniejsze.

Koniec końców, symptomy kaca ustają po 24h i najlepsze co możemy w tym czasie to odpoczywać 

Infografika

Źródła

  1. https://www.nationalgeographic.com/magazine/2017/02/alcohol-discovery-addiction-booze-human-culture/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4112772/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1705129/
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1705129/pdf/canmedaj01475-0029.pdf
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16945619
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3827719/
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1668727/
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5515685/
  9. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(18)31310-2/fulltext
  10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3621334/
  11. Swift, Robert, and Dena Davidson. „Alcohol hangover.” Alcohol Health Res World 22 (1998): 54-60.
  12. Merlo, A., et al. „Proceeding of the 9th Alcohol Hangover Research Group Meeting.” Current drug abuse reviews (2018).
  13.  Verster, Joris C. „The alcohol hangover–a puzzling phenomenon.” Alcohol & Alcoholism 43.2 (2008): 124-126.

Jestem technologiem żywności, pasjonatem aktywności fizycznej, dietetyki oraz wszystkiego, co krąży wokół ewenementu jakim jest obecnie branża fitness i wellness.